ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ
Κεφάλαιο 5
Επί του όρους ομιλία και
τροποποίηση του μωσαϊκού νόμου
5,1Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος, καὶ καθίσαντος αὐτοῦ προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ,(5,1) "Όταν είδε τον όχλο, ανέβηκε στο όρος και αφού κάθισε, τον πλησίασαν οι μαθητές του."
Πού έγινε το πρώτο κήρυγμα του Ιησού; σε βουνό ή σε πεδιάδα;
5,2καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων·
5,3μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
5,4μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται.
5,5μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν.(5,5-9) Μερικές όμορφες κουβέντες του Ιησού.
(5,5) "«Μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν την γη.»"
5,6μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται.
5,7μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται.(5,7) "«Μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θα ελεηθούν.»"
5,8μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται.
5,9μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται.(5,9) "«Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, διότι αυτοί θα κληθούν από τον Θεό.»"
Ήρθε ο Ιησούς για να φέρει ειρήνη;
5,10μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
5,11μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα καθ᾿ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ.
5,12χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς· οὕτω γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς πρὸ ὑμῶν.
5,13Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθῆναι ἔξω καὶ καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων.
5,14Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη·
5,15οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασι αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ.
5,16οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.(5,16) "«Έτσι, ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να δουν τα καλά έργα σας […]»"
Πρέπει να αφήνουμε τους άλλους να βλέπουν τις καλές μας πράξεις;
5,17Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι.(5,17) "«Μην νομίζετε ότι ήρθα να καταργήσω τον [Μωσαϊκό] Νόμο ή τους προφήτες αλλά να τους συμπληρώσω.»"
Ο Ιησούς εγκρίνει τον Νόμο και τους προφήτες. Δεν φαίνεται να έχει καμία αντίρρηση στις βιαιότητες της Παλαιάς Διαθήκης.
5,18ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου ἕως ἂν πάντα γένηται.(5,18-19) Ο Ιησούς λέει ότι οι νόμοι της Παλαιάς Διαθήκης είναι δεσμευτικοί για όλους και για πάντα.
Πρέπει οι χριστιανοί να τηρούν τους νόμους της Παλαιάς Διαθήκης;
Θα υπάρχει η γη για πάντα;
(5,18) "«Διότι σας λέω ότι όσο υπάρχει ο ουρανός και η γη ούτε ένα γιώτα, ούτε ένας τόνος δεν θα παρέλθει μέχρι να εκπληρωθούν όλα [όσα έχουν προφητευθεί].»"
(5,19) "«Όποιος καταλύσει έστω μία από αυτές τις ελάχιστες εντολές και έτσι διδάξει τους ανθρώπους, θα ονομαστεί ελάχιστος στην βασιλεία των ουρανών. Όποιος τις τηρήσει και τις διδάξει, θα ονομαστεί μέγας στην βασιλεία των ουρανών.»"
5,19ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.
5,20λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. (5,20) "«Διότι σας λέω ότι αν η δικαιοσύνη σας δεν είναι μεγαλύτερη από αυτή των γραμματέων και των Φαρισαίων, δεν θα μπείτε στην βασιλεία των ουρανών.»"
Αρκεί μόνον η πίστη για να σωθεί κανείς;
Υπήρξε ποτέ ενάρετος άνθρωπος;
Τι πρέπει να κάνει κάποιος για να σωθεί;
5,21Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις, οὐ φονεύσεις· ὃς δ᾿ ἂν φονεύσῃ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει.
5,22Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. (5,22) "«[…] όποιος πει «ανόητε», θα είναι ένοχος και [θα ριχθεί] στην φωτιά της κόλασης.»"
Ο Ιησούς λέει ότι όποιος αποκαλέσει κάποιον άλλο ανόητο, θα ριχθεί στην φωτιά της κόλασης. Όμως ο ίδιος αποκαλούσε συχνά-πυκνά τους μαθητές του ανόητους και ο Παύλος επίσης είχε αυτήν την κακή συνήθεια.
Επιτρέπεται να αποκαλούμε κάποιον άφρονα/ανόητο/μωρό;
5,23Ἐὰν οὖν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ,
5,24ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου.
5,25Ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχὺ ἕως ὅτου εἶ ἐν τῇ ὁδῷ μετ᾿ αὐτοῦ, μήποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος τῷ κριτῇ καὶ ὁ κριτής σε παραδῷ τῷ ὑπηρέτῃ, καὶ εἰς φυλακὴν βληθήσῃ·
5,26ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως οὗ ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην.
5,27Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις, οὐ μοιχεύσεις.
5,28Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. (5,28) "«Εγώ σας λέω ότι όποιος δει γυναίκα και την επιθυμήσει, ήδη έχει μοιχεύσει στην καρδιά του.»"
Αν ένας άνδρας κοιτάξει μία γυναίκα με πόθο, έχει ήδη μοιχεύσει. Και η ποινή για την μοιχεία είναι ο θάνατος (Λευ 20,10), «[…] θανάτῳ θανατούσθωσαν, ὁ μοιχεύων καὶ ἡ μοιχευομένη».
Επιτρέπεται το σεξ εκτός γάμου;
5,29εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν.(5,29-30) Κόψ' το και πέταξέ το το ρημάδι.
Ο Ιησούς συνιστά να κόψουμε τα χέρια μας και να βγάλουμε τα μάτια μας προκειμένου να αποφύγουμε την αμαρτία. Η συμβουλή αυτή δίνεται αμέσως μετά την εκτίμησή του ότι όποιος κοιτά μία γυναίκα με πόθο διαπράττει μοιχεία.
Τι αναφέρει η Βίβλος σχετικά με τον αυνανισμό και τον ακρωτηριασμό.
(5,29) "«Αν το δεξί σου μάτι σε σκανδαλίζει, βγάλ' το και πέταξέ το μακρυά σου· διότι συμφέρει περισσότερο να χάσεις ένα από τα μέλη σου παρά όλο το σώμα σου να πεταχθεί στην φωτιά της κόλασης.»"
Κι αν σε σκανδαλίζει το αριστερό σου μάτι;
(5,30) "«Αν το δεξί σου χέρι σε σκανδαλίζει κόψ' το και πέταξέ το μακρυά σου· διότι συμφέρει περισσότερο να χάσεις ένα από τα μέλη σου παρά όλο το σώμα σου να πεταχθεί στην φωτιά της κόλασης.»"
5,30καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν.
5,31Ἐρρέθη δέ· ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον.
(5,31) "«Έχει λεχθεί: Όποιος χωρίσει την γυναίκα του, να της δώσει [γραπτό] διαζύγιο.»"
(5,32) "«Εγώ όμως σας λέω ότι όποιος χωρίσει την γυναίκα του όχι εξαιτίας πορνείας αλλά για διαφορετική αιτία, την ωθεί στην μοιχεία και όποιος νυμφευτεί χωρισμένη [γυναίκα] διαπράττει μοιχεία.»"
Στα Ευαγγέλια του Μάρκου (10,11) και του Λουκά (16,18), ο Ιησούς καταδικάζει όλα τα διαζύγια χωρίς καμία εξαίρεση. Αλλά σε αυτόν τον στίχο, ο Ιησούς λέει ότι το διαζύγιο επιτρέπεται εφόσον η σύζυγος διαπράξει μοιχεία («πορνεία»). Αλλά τι γίνεται όταν ο σύζυγος διαπράξει μοιχεία; Αυτό είναι κάτι που δεν φαίνεται να απασχολεί τον Ιησού.
Επιτρέπεται το διαζύγιο;
5,32Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας, ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι, καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυμένην γαμήσῃ, μοιχᾶται.
5,33Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις, οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ Κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου.
5,34Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως· μήτε ἐν τῷ οὐρανῷ, ὅτι θρόνος ἐστὶ τοῦ Θεοῦ·(5,34-37) Ο Ιησούς απαγορεύει να ορκιζόμαστε. Παρ' όλα αυτά στα δικαστήρια οι χριστιανοί ορκίζονται στην Βίβλο να πουν «την αλήθεια και μόνον την αλήθεια».
Επιτρέπεται να ορκιζόμαστε;
(5,34) "«Εγώ όμως σας λέω να μην ορκίζεστε καθόλου· ούτε στον ουρανό διότι είναι ο θρόνος του θεού.»"
5,35μήτε ἐν τῇ γῇ, ὅτι ὑποπόδιόν ἐστι τῶν ποδῶν αὐτοῦ· μήτε εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅτι πόλις ἐστὶ τοῦ μεγάλου βασιλέως·
5,36μήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀμόσῃς, ὅτι οὐ δύνασαι μίαν τρίχα λευκὴν ἢ μέλαιναν ποιῆσαι.
5,37ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν.(5,37) "«Να είναι τα λόγια σας το «ναι» «ναι» και το «όχι» «όχι»· ο,τιδήποτε περισσότερο είναι εκ του πονηρού.»"
5,38Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος·
5,39Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ᾿ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·
5,40καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον·(5,40) "«Και αυτόν που θέλει να δικαστείς για να σου πάρει τον χιτώνα, δώσ' του και το ιμάτιό σου.»"
Μην υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου στο δικαστήριο.
5,41καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετ᾿ αὐτοῦ δύο·
5,42τῷ αἰτοῦντί σε δίδου καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανείσασθαι μὴ ἀποστραφῇς.
5,43Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου.
5,44Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς καὶ διωκόντων ὑμᾶς.(5,44) "«Εγώ σας λέω να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευλογείτε αυτούς που σας καταριούνται, να καλομεταχειρίζεστε αυτούς που σας μισούν και να προσεύχεστε για εκείνους που σας συκοφαντούν και σας καταδιώκουν.»"
Να μία πολύ όμορφη σκέψη. Αλλά είναι λίγο παράδοξο ότι λέγεται από κάποιον που καταδικάζει τους εχθρούς του στο αιώνιο πυρ.
Πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε στους εχθρούς μας;
Πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε στους άπιστους;
5,45ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους.(5,45) "«Για να γίνετε γιοι του πατέρα σας που είναι στον ουρανό· διότι αυτός ανατέλλει τον ήλιο και στους πονηρούς και στους καλούς και ρίχνει την βροχή και στους δίκαιους και στους άδικους.»"
Έχει υπάρξει ποτέ κανένας καλός άνθρωπος;
Έχει υπάρξει ποτέ δίκαιος άνθρωπος;
Τι αναφέρει η Βίβλος σχετικά με τον καιρό.
5,46ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσι;
5,47καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς φίλους ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι οὕτω ποιοῦσιν;
5,48Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν.(5,48) "«Να είστε, λοιπόν, τέλειοι, όπως είναι τέλειος ο πατέρας σας που βρίσκεται στους ουρανούς.»"
Είμαστε όλοι παιδιά του Θεού;
Τελευταία ενημέρωση: 16 Ιουλίου 2016