Εισαγωγή στο βιβλίο του
ΑΜΩΣ

Το βιβλίο του Αμώς είναι το δεύτερο ή σπανιότερα τρίτο της ομάδας των προφητικών βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης (Μικροί Προφήτες στην χριστιανική, Μεταγενέστεροι Προφήτες στην ιουδαϊκή) αν και, με βάση τις αναφορές του, είναι το παλαιότερο αυτής της ομάδας. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Αμώς ήταν κτηνοτρόφος στο Βόρειο Βασίλειο κατά την περίοδο του Ιεροβοάμ Β′ (δεύτερο τέταρτο 8ου αι. π.Κ.Χ.). Το Βασίλειο γνώριζε μία σύντομη περίοδο σχετικής ειρήνης κι ευημερίας άνισα κατανεμημένης. Ο Αμώς καυτηριάζει αυτή την ανισότητα και την θεωρεί ουσιαστική απόρριψη της Διαθήκης παρά την τυπική λατρεία του Γιαχβέ που εξακολουθούν να ασκούν οι Ισραηλίτες αν και με φανερά στοιχεία συγκρητισμού (π.χ. 5,26).

Ο Αμώς θεωρείται «προφήτης της δικαιοσύνης». Η χαρακτηριστικότερη για τους χριστιανούς φράση από αυτό το βιβλίο είναι στο 5,24: "[…] ας ρεύσει σαν νερό το δίκαιο άφθονο και η δικαιοσύνη σαν χείμαρρος αστείρευτος". Λιγότερο χαρακτηριστικές του φράσεις (4,6-12, 8,9-13) αναφέρουν όλα τα κακά που έχει στείλει προσωπικά η πηγή του κακού, ο Γιαχβέ (3,6) στους Ισραηλίτες για να τους πείσει (!) να γυρίσουν σε αυτόν. Σε αυτά περιλαμβάνονται η ανομβρία, ο καύσωνας, ο μαρασμός της σοδειάς, η πανούκλα και η απώλεια αγαπημένων προσώπων. Επίσης, σε μια σπάνια προσωπική εμφάνιση, ο Γιαχβέ στον στ. 9,1 στέκεται αυτοπροσώπως στο θυσιαστήριο και δίνει εντολή καταστροφής του Ισραήλ. Στο τέλος υπάρχει υπόσχεση αποκατάστασης, αν φυσικά έχει απομείνει κάποιος Ισραηλίτης.

Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται να ασκηθεί κριτική επί κοινωνικών θεμάτων μέσω ενός από τους κυρίαρχους θεσμούς διαχρονικά της ιουδαϊκής κοινωνίας, της θρησκείας. Όπως στον Ωσηέ και στα περισσότερα προφητικά βιβλία, η τυπολατρεία και το πολεμοχαρές ύφος της Πεντάτευχου αρχίζουν σταδιακά να θεωρούνται επουσιώδη μπροστά στο "πραγματικό νόημα του Νόμου", που είναι η αγάπη και η δικαιοσύνη, φυσικά αφού έχουν προηγηθεί καταστροφές που διόλου τυχαία αποκαλούμε σήμερα «βιβλικές».

Τελευταία ενημέρωση: 9 Δεκεμβρίου 2014